मुंबई: अंधेरी येथे एका १७ वर्षीय विद्यार्थ्याच्या आत्महत्येप्रकरणी, गुरुवारी मध्य प्रदेशचा रहिवासी असलेल्या बिनोद राजवंशीला अटक करण्यात आली. पोलिसांनी सांगितले की, हा तरुण कथितरित्या ऑनलाइन सायबर फसवणुकीचा बळी ठरला होता. २९ जानेवारी २०२५ रोजी या विद्यार्थ्याने जोगेश्वरी रेल्वे स्टेशनवर लोकल ट्रेनसमोर उडी मारली.
स्थानिक महाविद्यालयात शिकणारा हा तरुण नियमितपणे शिकवणी वर्गांना जात असे. त्याच्या कुटुंबीयांच्या म्हणण्यानुसार, तो त्या दिवशी घरी परतला नाही. नंतर, पोलीस आणि रुग्णालयाच्या पुष्टीकरणातून हे उघड झाले की जोगेश्वरी स्टेशनवर सापडलेला मृतदेह हा त्यांच्या मुलाचाच होता. प्राथमिक तपासात हा मृत्यू अपघाती मानला जात असला तरी, त्या तरुणाच्या मोबाईल फोनच्या सखोल तपासणीतून या घटनेमागील सत्य समोर आले.
फोनच्या तपासणीत अनेक आर्थिक खाती आणि ऑनलाइन फसवणुकीशी संबंधित दुवे उघड झाले. पोलिसांच्या म्हणण्यानुसार, या घोटाळेबाज टोळीने “काम पूर्ण करा आणि पैसे कमवा” अशा आश्वासनांनी तरुणांना आमिष दाखवले. त्या तरुणाच्या खात्यात कोणतीही रक्कम जमा झाली नाही, परंतु मानसिक दबाव आणि फसवणुकीमुळे त्याने आत्महत्या केल्याचे वृत्त आहे.
अंधेरी जीआरपीच्या एका अधिकाऱ्याने सांगितले, “मृत तरुण अत्यंत मानसिक तणावाखाली होता. याच दबावामुळे त्याने लोकल ट्रेनसमोर उडी मारून आपले जीवन संपवले.”
या सायबर फसवणूक टोळीशी कथितरित्या संबंधित असलेल्या आठ जणांविरुद्ध पोलिसांनी गुन्हा दाखल केला आहे. तपासादरम्यान, अधिकाऱ्यांनी फसवणुकीने मिळवलेल्या पैशांच्या प्रवाहाचा मागोवा घेतला असता, काही रक्कम मध्य प्रदेशात पाठवण्यात आल्याचे आढळून आले. त्यानंतर, तेथे एक विशेष पथक पाठवण्यात आले, ज्यामुळे बिनोद राजवंशीला अटक करण्यात आली आणि त्याला मुंबईत आणण्यात आले.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, हे प्रकरण भारतातील वाढता सायबर गुन्हेगारीचा धोका आणि किशोरवयीन मुलांवर होणारा त्याचा गंभीर मानसिक परिणाम अधोरेखित करते. तज्ज्ञांनी इशारा दिला आहे की महाविद्यालयीन विद्यार्थी आणि ऑनलाइन काम शोधणारे तरुण अशा फसवणुकीला विशेषतः बळी पडू शकतात.
सायबर गुन्हेगारी तज्ज्ञांनी शाळा आणि महाविद्यालयीन स्तरावर डिजिटल साक्षरता आणि ऑनलाइन सुरक्षा उपाययोजना लागू करण्याच्या गरजेवर भर दिला. त्यांनी असेही नमूद केले की, ऑनलाइन फसवणुकीची नेटवर्क्स अनेकदा सोशल मीडिया आणि मेसेजिंग ॲप्सद्वारे चालतात आणि ती राज्यांमध्ये तसेच आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही पसरलेली असू शकतात.
त्या किशोरवयीन मुलाच्या मृत्यूमुळे कुटुंबाला मोठा धक्का बसला आहे. नातेवाईकांनी सांगितले की, त्यांना त्यांच्या मुलाच्या सततच्या ऑनलाइन हालचाली आणि पैसे कमावण्याच्या प्रयत्नांबद्दल माहिती नव्हती. त्यांनी पोलिसांना कठोर तपास करून न्याय मिळवून देण्याचे आवाहन केले, जेणेकरून इतर मुलांना अशाच मानसिक त्रासापासून वाचवता येईल.
बिनोद राजवंशीची चौकशी सुरू असून, इतर आरोपींपर्यंत पोहोचण्यासाठी पोलीस विविध बँक खाती आणि डिजिटल व्यवहारांची तपासणी करत आहेत. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, गुन्हेगारांना न्याय मिळवून देण्यासाठी आणि सायबर फसवणुकीच्या घटनांना आळा घालण्यासाठी संपूर्ण नेटवर्क उघडकीस आणणे हे प्राधान्य आहे.
अंधेरी जीआरपीने जनतेला ऑनलाइन पैसे कमावण्याच्या ऑफर्स आणि संशयास्पद कामे असलेल्या प्लॅटफॉर्म्सपासून सावध राहण्याचे आवाहन केले आहे. किशोरवयीन आणि तरुण प्रौढांना अशा घोटाळ्यांना बळी पडू नये यासाठी कुटुंब आणि शिक्षकांनी मार्गदर्शन केले पाहिजे.
हे प्रकरण केवळ सायबर गुन्हेगारीचे गांभीर्यच अधोरेखित करत नाही, तर वाढत्या डिजिटल फसवणुकीचे किशोरवयीन मुलांवर किती गंभीर मानसिक परिणाम होऊ शकतात हे देखील दर्शवते.