28 जानेवारीची सकाळ महाराष्ट्रातील जनतेला सुन्न करणारी ठरली. उमद्या नेतृत्वाच्या अकाली जाण्याची बातमी मनाला चटका लावणारी आहे. महाराष्ट्राच्या राजकारणात ठामपणे उभा राहणारा, निर्णयक्षमतेसाठी ओळखला जाणारा आणि जनतेशी थेट संवाद साधणारा नेता म्हणजे अजितदादा पवार. आज केवळ आठवणींत उरल्याची भावना अनेकांच्या मनात घर करून बसली आहे. त्यांच्या नावाभोवती नेहमीच वाद, चर्चा, टीका आणि कौतुक यांचा कोलाहल राहिला; पण एक गोष्ट निर्विवाद आहे ती म्हणजे अजितदादांनी महाराष्ट्राच्या राजकारणाला वेगळी दिशा दिली होती.
अजितदादा म्हणजे स्पष्टवक्तेपणा. जे मनात तेच ओठांवर, कोणतीही भीडभाड न ठेवता सत्य मांडण्याची त्यांची शैली अनेकांना कठोर वाटली; पण त्या कठोरपणामागे प्रामाणिकपणा आणि कामाशी असलेली निष्ठा होती. लोकप्रियतेपेक्षा परिणामकारकता महत्त्वाची मानणाऱ्या या नेत्याने निर्णय घेताना कधीही सोयीचा मार्ग स्वीकारला नाही. निर्णय चुकू शकतो, पण निर्णय घ्यायचाच—हा त्यांचा स्वभाव होता.
जलसंपदा आणि सिंचन क्षेत्रात त्यांनी केलेलं काम महाराष्ट्र कधीही विसरू शकत नाही. दुष्काळग्रस्त भागांमध्ये पाणी पोहोचवण्यासाठी उभारलेले प्रकल्प, रखडलेली कामं मार्गी लावण्याची धडाडी आणि प्रशासकीय यंत्रणेला कामाला लावण्याची क्षमता—ही त्यांची खरी ओळख ठरली. अनेक वर्षांची रखडलेली धरणं, कालवे आणि पाणीपुरवठा योजना त्यांच्या नेतृत्वाखाली गतीमान झाल्या. “काम बोलतं” हा त्यांचा दृष्टिकोन केवळ घोषवाक्य नव्हता, तर कृतीत उतरलेली भूमिका होती.
अर्थमंत्री म्हणून त्यांनी मांडलेले अर्थसंकल्प हे केवळ आकड्यांचा खेळ नव्हते, तर राज्याच्या विकासाचं स्पष्ट चित्र मांडणारे दस्तऐवज होते. आर्थिक शिस्त, निधीचा काटेकोर वापर, विकास योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी आणि ग्रामीण-शहरी समतोल साधण्याचा प्रयत्न—या सगळ्यावर त्यांनी ठाम भर दिला. कठीण आर्थिक परिस्थितीतही राज्याचा गाडा रुळावर ठेवण्याचं धैर्य त्यांनी दाखवलं.
राजकीय संघर्ष त्यांच्या वाट्याला भरपूर आले. टीका, आरोप, विरोध—सगळं सहन करत त्यांनी पुन्हा पुन्हा स्वतःला सिद्ध केलं. पडल्यावर उठणं, मागे हटण्याऐवजी अधिक ठामपणे उभं राहणं, हीच त्यांच्या नेतृत्वाची खरी ताकद होती. विरोधकांनाही दखल घ्यावी लागेल असं व्यक्तिमत्त्व त्यांनी घडवलं.
अजितदादा पवार म्हणजे केवळ एक राजकारणी नव्हते; ते एका पिढीसाठी निर्णयक्षम, धाडसी आणि कामाला प्राधान्य देणाऱ्या नेतृत्वाचं प्रतीक होते. त्यांच्या कार्यशैलीवर मतभेद असू शकतात, पण त्यांच्या योगदानावर प्रश्नचिन्ह उभं करता येणार नाही. महाराष्ट्राच्या राजकीय इतिहासात “दादा” म्हणून ओळखलं जाणारं हे नाव कायम ठळक अक्षरांत लिहिलं जाईल—आठवणींत, चर्चेत आणि राज्याच्या विकासाच्या पायाभूत रचनेत.
शुभम रेखा शंकर पेडामकर