महानगरपालिकेच्या महसुलात ऐतिहासिक वाढ
मुंबई महानगरपालिकेने (BMC) २०२५–२६ या आर्थिक वर्षात मालमत्ता कर संकलनात नवा विक्रम प्रस्थापित केला असून, या विक्रमी महसुलात अंधेरी पूर्व (K-East वॉर्ड) हा सर्वाधिक योगदान देणारा विभाग ठरला आहे.
या वर्षी महानगरपालिकेने सुमारे ₹७,६१० कोटींचे मालमत्ता कर संकलन केले, जे निर्धारित उद्दिष्टापेक्षा अधिक आहे. या यशामागे कडक वसुली मोहीम, थकबाकीदारांवर कारवाई, तसेच डिजिटल पेमेंट प्रणालीचा वाढता वापर हे प्रमुख घटक ठरले आहेत.
अंधेरी पूर्वचा दबदबा
महानगरपालिकेच्या आकडेवारीनुसार, अंधेरी पूर्वचा K-East वॉर्ड सुमारे ₹७१९ कोटींच्या संकलनासह मुंबईत अव्वल ठरला. त्यानंतर लोअर परळ (G-South), अंधेरी पश्चिम (K-West) आणि बांद्रा परिसरातील वॉर्ड्सचा क्रमांक लागतो.
पश्चिम उपनगरांनी एकूण महसुलात सर्वाधिक वाटा उचलला असून, शहरातील आर्थिक क्रियाकलापांचे केंद्र म्हणून त्यांची भूमिका अधिक मजबूत झाल्याचे स्पष्ट होते.
विक्रमी महसुलामागील कारणे
महानगरपालिकेने यंदा महसूल वाढवण्यासाठी अनेक प्रभावी उपाययोजना केल्या.
- थकबाकीदारांवर कठोर कारवाई
- मालमत्ता जप्ती आणि नोटिसा
- ऑनलाइन पेमेंट सुविधा सुधारणा
- जनजागृती मोहिमा
- सुट्ट्यांच्या दिवशीही सेवा केंद्रे सुरू ठेवणे
या सर्व उपायांमुळे नागरिकांचा प्रतिसाद वाढला आणि कर भरण्याचे प्रमाण सुधारले.
शेवटच्या दिवशी विक्रमी वसुली
३१ मार्च २०२६ रोजी एकाच दिवशी सुमारे ₹३९९ कोटींची वसुली झाली, जी महानगरपालिकेच्या इतिहासातील सर्वाधिक एकदिवसीय संकलन ठरली. याशिवाय दंडाच्या स्वरूपातही मोठ्या प्रमाणात महसूल जमा झाला.
मालमत्ता कराचे वाढते महत्त्व
मालमत्ता कर हा मुंबई महानगरपालिकेचा सर्वात मोठा महसूल स्रोत बनला आहे. विशेषतः २०१७ मध्ये ऑक्ट्रॉय रद्द झाल्यानंतर, या करावर महानगरपालिकेचे अवलंबित्व अधिक वाढले आहे.
मुंबईतील सुमारे १० लाखांहून अधिक मालमत्तांवर हा कर लागू होतो, तर ५०० चौरस फूटांखालील घरांना सध्या करमाफी देण्यात आलेली आहे.
डिजिटल प्रणाली आणि सुधारित व्यवस्थापनाचा फायदा
डिजिटल पेमेंट प्रणाली, डेटा-आधारित नियोजन आणि प्रभावी प्रशासन यामुळे महसूल संकलनात मोठी झेप मिळाली आहे.
महानगरपालिकेच्या अधिकाऱ्यांच्या मते, “नागरिकांना सोयीस्कर सुविधा उपलब्ध करून देणे आणि थकबाकीदारांवर लक्ष केंद्रित करणे, यामुळेच हा विक्रम शक्य झाला.”
Source- FPJ & TOI