अंधेरी- मुंबईतील शालेय क्षेत्राबाहेरील भागात पहिल्यांदा रस्ते सुरक्षा परीक्षण (ऑडिट) करण्यात आले. या परीक्षणामध्ये मूलभूत पायाभूत सुविधांमधील अनेक त्रुटी आढळून आल्या आहेत. गहाळ साइनबोर्ड, खराब झालेले किंवा अतिक्रमित केलेले फूटपाथ आणि शाळेच्या वेळेत मोठी गर्दी आदी त्रुटींचा यात समावेश आहे.
हे परीक्षण संयुक्त राष्ट्र बाल निधी (युनिसेफ) ने बृहन्मुंबई महानगरपालिका (BMC) आणि सेंटर फॉर अॅडव्होकसी अँड रिसर्च (CACR) यांच्या भागीदारीत ‘स्ट्रेंथनिंग रोड सेफ्टी फॉर चिल्ड्रन अँड अॅडोलेसेंट्स’ या पायलट प्रकल्पांतर्गत केले.
या उपक्रमांतर्गत, फेब्रुवारी २०२५ ते मार्च २०२६ दरम्यान अंधेरीच्या के-पूर्व वॉर्डमधील ३४ शाळांबाहेरील रस्त्यांचे परीक्षण करण्यात आले.
अहवालात असे आढळून आले की, अनेक रस्त्यांवर स्पष्ट दिसणारे स्कूल झोन साइनबोर्ड, अंतर मर्यादा दर्शवणारे फलक आणि वेग मर्यादा सूचना फलक नव्हते. अनेक शाळांबाहेरील फूटपाथ एकतर गहाळ, खराब झालेले किंवा अतिक्रमित होते, ज्यामुळे मुलांना रस्त्यावरून चालावे लागते.
शाळा येण्याच्या आणि जाण्याच्या वेळेत वाहतूक कोंडी ही एक मोठी चिंता म्हणून नोंदवली गेली. अहवालानुसार, शाळेच्या गेटबाहेर अनियोजित पार्किंग आणि नियुक्त पिक-अप आणि ड्रॉप-ऑफ झोन नसल्यामुळे गर्दी मोठ्या प्रमाणात होते.
“शाळेतील सुरक्षित वातावरण निर्माण करणे आणि आगमन आणि प्रवासाच्या वेळेत वाहतूक व्यवस्थापन सुधारणे आवश्यक आहे. परीक्षणामध्ये असे दिसून आले आहे की, के-पूर्व वॉर्डमधील अनेक शाळांभोवती मूलभूत रस्ता सुरक्षा पायाभूत सुविधा अपुरी आहेत आणि वाहतूक पोलिस आणि स्थानिक अधिकाऱ्यांकडून समन्वित सहकार्याची आवश्यकता आहे,” असे के-पूर्व वॉर्डचे प्रशासकीय अधिकारी (शाळा) गोरखनाथ भवरी म्हणाले.
प्रकल्पात शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांचा सहभाग असलेला एक सहभागात्मक दृष्टिकोन स्वीकारण्यात आला. या उपक्रमाचा एक भाग म्हणून, ५७ शिक्षकांना “रस्ता सुरक्षा दूत” म्हणून आणि ९४ विद्यार्थ्यांना “रस्ता सुरक्षा संदेशवाहक” म्हणून प्रशिक्षित करण्यात आले आहे, ज्यांनी २,६०० हून अधिक विद्यार्थ्यांपर्यंत जागरूकता सत्रे आयोजित केली आहेत.
सर्व ३४ सहभागी शाळांमध्ये शालेय सुरक्षा समित्या देखील स्थापन करण्यात आल्या आहेत, सुरक्षेच्या समस्या ओळखण्यासाठी आणि त्यांचे निराकरण करण्यासाठी आतापर्यंत १४४ बैठका घेण्यात आल्या आहेत.
अहवालात पश्चिम द्रुतगती महामार्गाजवळील नित्यानंद म्युनिसिपल स्कूलजवळील सुधारणांचा उल्लेख करण्यात आला आहे. याठिकाणी तपासणी दरम्यान स्पीड ब्रेकर नसणे आणि सामायिक शाळेच्या गेटमुळे होणारी गर्दी आढळून आली. हस्तक्षेपानंतर, स्पीड ब्रेकर, झेब्रा क्रॉसिंग आणि स्कूल झोन साइनबोर्ड बसवण्यात आले आणि विद्यार्थ्यांची हालचाल सुलभ करण्यासाठी स्वतंत्र प्रवेश आणि निर्गमन दरवाजे सुरू करण्यात आले.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की प्रकल्पाच्या दुसऱ्या टप्प्यात तपासणीचा विस्तार इतर महानगरपालिका वॉर्डांमध्ये केला जाईल. शिफारस केलेल्या सुरक्षा उपायांची अंमलबजावणी केली जाते की नाही यावर देखील लक्ष ठेवले जाईल, असे दी इंडियन एक्सप्रेसच्या वृत्तात म्हटले आहे.