अंधेरी: अंधेरी (पूर्व), मरोळ येथील मिठी नदीकाठी १२,९६४ चौरस मीटर (३.२ एकर) मनोरंजन भूमी मुंबईतील पहिले सार्वजनिक नागरी वन म्हणून विकसित केली जाणार आहे. विकास योजनेअंतर्गत (डीपी) मनोरंजन भूमी (आरओएस १.४) म्हणून राखीव असलेला हा भूखंड आहे. याठिकाणी सध्या सुमारे १५० झाडे असूनही मोठ्या प्रमाणात अविकसित आहे. मुंबई महानगरपालिका आता या जागेला निसर्ग संवाद केंद्र म्हणून विकसित करण्याची योजना आखत आहे.
या संकल्पनेत जैवविविधतेवर केंद्रित जागेची कल्पना आहे. सर्व वयोगटातील लोकांसाठी मनोरंजन सुविधांसह पर्यावरणीय पुनर्संचयनाला एकत्रित करते. के पूर्व वॉर्डचे सहाय्यक महानगरपालिका आयुक्त नितीन शुक्ला म्हणाले की, नियोजन विभागाने यापूर्वी शहराच्या नागरी वन प्रकल्पाच्या दुसऱ्या टप्प्यात भूखंड समाविष्ट करण्याचा प्रस्ताव ठेवला होता, परंतु ही योजना प्रत्यक्षात आली नाही.
“त्यानंतर, कॉर्पोरेट सामाजिक जबाबदारी (सीएसआर) निधीद्वारे भूखंड विकसित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. आम्हाला सीएसआर निधी मिळाला आहे आणि काम सुरू झाले आहे,” शुक्ला म्हणाले.
प्रस्तावित जंगलात मियावाकी वनक्षेत्र, पक्ष्यांचे अधिवास क्षेत्र, बांबू वृक्षारोपण, स्थानिक गवताळ प्रदेश, फुलपाखरांचे उद्यान, पवित्र वृक्ष आणि औषधी वनस्पती क्षेत्र असे घटक असतील. अलिकडेच, स्थानिक आमदार मुरजी पटेल यांनी महापालिकेला पत्र लिहून सांगितले की जरी ही जमीन अस्तित्वात असली तरी ती सध्या त्यांच्या मतदारसंघातील रहिवाशांसाठी वापरण्यायोग्य नाही. ती जनतेसाठी खुल्या जागेत विकसित करावी.
महानगरपालिका उपआयुक्त विश्वास मोटे म्हणाले की, हवामान बदलाच्या पार्श्वभूमीवर असे प्रकल्प आवश्यक आहेत. “असे प्रकल्प काळाची गरज आहेत. पर्यावरणाला फायदा होण्याव्यतिरिक्त, ते परिसरातील रहिवाशांना देखील मदत करतील.
या उद्यानात नैसर्गिक चालण्याचे मार्ग, मुलांसाठी खेळण्याचे क्षेत्र, लॉन, ओपन-एअर फिटनेस झोन, ज्येष्ठ नागरिक बसण्याची जागा आणि मुले आणि वृद्धांसाठी विशेषतः डिझाइन केलेले उद्यान यासारख्या सार्वजनिक सुविधांचा समावेश असेल,” मोटे म्हणाले.
प्रकल्पाचे काम आधीच सुरू झाले असले तरी, ते पुढील वर्षाच्या आत पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे, असे सीएसआर निधीतून प्रकल्प राबवणाऱ्या ग्रीन यात्रा या स्वयंसेवी संस्थेचे संस्थापक प्रदीप त्रिपाठी म्हणाले.
“वेळेची आखणी मुख्यतः या जागेवर मोठ्या प्रमाणात कचरा असल्याने आहे, वृक्षारोपण सुरू करण्यापूर्वी हा कचरा साफ करणे आवश्यक आहे. वृक्षारोपण केल्यानंतर, जागा लोकांसाठी खुली करण्यापूर्वी झाडे एका विशिष्ट उंचीपर्यंत वाढणे देखील आवश्यक आहे, जेणेकरून ते संभाव्य नुकसान सहन करू शकतील,” त्रिपाठी म्हणाले.
“या योजनेत फुलांची झाडे तसेच वर्षभर पक्ष्यांना आकर्षित करणाऱ्या प्रजाती लावणे समाविष्ट आहे. या उद्यानात दोन वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या मुलांसाठी डिझाइन केलेले खेळाचे क्षेत्र असलेले एक ‘समर्पित ‘टॉडलर झोन’ देखील असेल.” असे त्रिपाठी म्हणाले.