डॉक्टर नेहमी सांगतात की तुमचे हृदय तुमच्या शरीरातील सर्वात महत्त्वाच्या अवयवांपैकी एक आहे. त्याची काळजी घ्या. तथापि, हृदयरोग अजूनही पुरुष, महिला आणि बहुतेक वांशिक गटांच्या लोकांमध्ये मृत्यूचे प्रमुख कारण आहे. इंडियन हार्ट असोसिएशनच्या अहवालानुसार २०२० मध्ये, ३० ते ६० वयोगटातील १९,२३८ व्यक्तींचा हृदयविकाराने बळी घेतला आणि २०२१ मध्ये, १८ ते ३० वयोगटातील २,५४१ मृत्यूची नोंद झाली.
एचटी लाइफस्टाइलने राजकोटमधील एचसीजी रुग्णालयातील वरिष्ठ सल्लागार इंटरव्हेंशनल कार्डिओलॉजिस्ट डॉ. दिनेश राज यांच्याशी हृदयविकाराच्या झटक्याच्या पहिल्या लक्षणांबद्दल माहिती घेतली.
सर्वात सामान्य पहिले लक्षण
डॉ. दिनेश यांच्या मते, बहुतेक लोकांसाठी पहिले सूचक म्हणजे छातीत दुखणे. तथापि, त्यांनी अधोरेखित केले की ते क्वचितच तीक्ष्ण, वार करणाऱ्या वेदनासारखे वाटते; त्याऐवजी, रुग्ण बहुतेकदा त्याचे वर्णन असे करतात:
जबरदस्त दाब किंवा दाब जाणवणे (उदा. छातीवर बसलेला हत्ती).
छातीच्या मध्यभागी मंद वेदना किंवा छाती भरून आल्यासारखे वाटणे.
काही मिनिटांपेक्षा जास्त काळ टिकणारी अस्वस्थता किंवा अस्वस्थपणा जाणवतो किंवा निघून जातो.
अस्वस्थता नेहमीच छातीच्या आत सुरू होत नाही.
हृदयरोगतज्ज्ञांनी नमूद केले की हा एक सामान्य गैरसमज आहे की हृदयविकाराचा झटका फक्त छातीवर परिणाम करतो. त्याऐवजी, हृदयविकाराचे पहिले लक्षण प्रत्यक्षात सामायिक मज्जातंतू मार्गांमुळे इतर भागात प्रवास करू शकते किंवा दिसू शकते. डॉ. दिनेश म्हणाले, जर तुम्हाला खालील गोष्टींमध्ये अस्पष्ट अस्वस्थता वाटत असेल तर काळजीपूर्वक लक्ष द्या:
डावा हात: डाव्या हातात तर कधी दोन्ही हातांमध्ये कळ येते असं वाटतं किंवा दोन्ही हातामध्ये जाणवतं.
जबडा आणि मान: जबडा आणि मानेमध्ये कळ येते परंतु अनेकदा दातदुखी किंवा घसा खवखवणे समजून दुर्लक्ष केले जाते.
पाठ: विशेषतः खांद्यामध्ये कळ जाणवते.
काही ‘मूक’ लक्षणे
शेवटी, डॉ. दिनेश यांनी म्हटले की, “महिला, वृद्ध व्यक्ती आणि मधुमेह असलेल्यांना ‘असामान्य’ लक्षणे जाणवण्याची शक्यता जास्त असते.” या गटां पहिले लक्षण वेदना नसून पुढील बाबी असू शकतात:
अचानक, तीव्र थकवा जाणवणे. स्थिर उभे राहून सुद्धा मॅरेथॉन मध्ये धावल्यासारखे वाटणे.
कोणत्याही शारीरिक श्रमाशिवाय श्वास घेण्यास त्रास होणे.
मळमळ किंवा थंड घाम येणे, जे बहुतेकदा फ्लू किंवा अन्न विषबाधा झाल्याचे समजले जाते. शेवटी, जर तुम्हाला कंबरेवरून अचानक, असामान्य संवेदना जाणवली तर कशाचीही वाट न पाहता तात्काळ आपत्कालीन सेवांना फोन करा.
वाचकांसाठी टीप: हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे. वैद्यकीय स्थितीबद्दल कोणत्याही प्रश्नांसाठी नेहमीच तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.